Thứ mà bạn nhìn thấy chưa chắc là sự thật
Chị Linh phát hiện Trang hai ba ngày nay làm việc đều ngẩn ngơ, bộ dạng mất tập trung, cảm thấy thái độ làm việc của cô ấy không nghiêm túc. Thế là lúc họp, trước mặt cả tổ chị nghiêm khắc quở trách cô ấy một trận. Trang nước mắt lưng tròng, muốn giải thích: “Chị Linh, em xin lỗi, tâm trạng em gần đây không tốt…”. Chị Linh vung tay lên, ngắt lời cô: “Giải thích chính là bao biện, đừng có tìm lắm cớ như vậy”. Trang ứa nước mắt, không dám nói gì.
Sau này, chị Linh nói chuyện phiếm với một đồng nghiệp thân thiết của Trang, mới biết thì ra mình hiểu lầm Trang rồi. Mấy ngày đó Trang đến kỳ, người khó chịu, bạn trai đang yêu xa còn đòi chia tay, nghe nói mỗi ngày cô ấy đều vác hai mắt sưng đỏ đi làm.
Dù vậy cô gái này vẫn không dám xin nghỉ, nghĩ đang trong thời kỳ chạy dự án, đi làm để giúp mọi người chia sẻ bớt gánh nặng, cô đều cắn răng chịu đựng, mỗi ngày đều tăng ca tới tối muộn.
Chuyện như vậy trong cuộc sống thực ra không hề ít. Sẽ luôn có vài người, nhìn thấy cái gì, liền cho rằng phần mà bản thân nhìn thấy chính là toàn bộ câu chuyện. Luôn thích dùng quan điểm cá nhân của mình, áp đặt lên người khác, đưa ra phán quyết cho người ta.
Ví dụ: Bạn nhìn thấy tên Zalo, avatar Zalo dù không quen người đó. Nhưng thấy cô gái đó gả cho người giàu, bạn sẽ nghĩ nhất định là do ham tiền của đối phương; Cô gái nọ tuổi còn trẻ mà người diện toàn đồ hiệu, bạn nghĩ chắc chắn là được bao nuôi;…
Có một câu nói thế này: “Xin bạn đừng mạo muội đánh giá tôi, bạn chỉ biết tên của tôi, nhưng không biết câu chuyện của tôi. Bạn chỉ nghe nói tôi làm gì, nhưng không biết tôi đã trải qua những gì.”
Đừng tùy tiện đánh giá bất kỳ ai, bởi vì thứ bạn nhìn thấy chưa chắc đã là sự thật.
Thế giới này có rất nhiều chuyện mà bạn chưa biết
Mọi người rất hay có tâm lý thế này: Không nhịn được dùng cách nghĩ của bản thân để giải thích người khác.
Theo cách nói tâm lý học, hiện tượng này gọi là “Ném”, tức là đem cảm thụ của mình ném vào thế giới bên ngoài và khó chấp nhận các quan điểm khác. Tôi sẽ nói về vài ví dụ thường thấy liên quan đến tâm lý “ném”
Bạn thích ăn sầu riêng nên cho rằng người khác cũng thích ăn, bạn không thể hiểu nổi mấy người chê sầu riêng thối, không dám ăn;
Bạn cho rằng cuộc đời của con người là phải kết hôn, sinh con, đối với những người không kết hôn, hoặc kết hôn nhưng không muốn có con, bạn liền cảm thấy tâm lý bọn họ có vấn đề;
Bạn đi mua hàng thường thích so sánh giá cả ba lần, thấy người có thu nhập bình thường lại vung tay quá trán tiêu tiền như nước liền cảm thấy bọn họ quá tán gia bạn sản.
Thực ra trên đời này không có hai chiếc lá hoàn toàn giống nhau, cũng không có phương thức sống hay tam quan(nhân sinh quan, giá trị quan, thế giới quan) hoàn toàn chính xác.
Bạn không hẳn đúng và người khác cũng chưa chắc sai. Thế giới này còn nhiều điều mà bạn không biết.
Nếu như đi nước ngoài, bạn sẽ phát hiện:
- Chỗ ngồi lái xe của bọn họ ở bên phải, mọi người đều đi bên trái;
- Ở nước ngoài rất nhiều người sẽ chọn nhà thuê, không phải vì họ không mua nổi, mà để họ có thể đổi nhà bất cứ lúc nào;
- Ở Hà Lan, người đồng giới có thể kết hôn.
…
Thế giới này rất lớn, mà những thứ con người biết lại hữu hạn. Nếu cứ đem cách nghĩ của bản thân “ném” lên người khác, nói nhẹ thì là tam quan bất đồng, nói nặng chính là phiến diện, không tôn trọng người khác. Càng là người không có tri thức, thì mới càng thích chỉ trích người khác.
Không tùy tiện đánh giá người khác là một loại tu dưỡng
Tôi có nghe qua một câu chuyện. Ở nước Anh có một đôi vợ chồng trẻ định kết hôn, mặc dù hai người không có tiền, nhưng bởi vì yêu thương lẫn nhau, nên vẫn đầy khao khát và kỳ vọng với hôn nhân.
Trước khi kết hôn, người chồng lấy ra khoản tích cóp không nhiều, đưa cho người vợ đi mua nhẫn. Nhẫn có giá 130 USD, mặc dù không nạm kim cương, nhưng người phụ nữ cũng cảm thấy rất hạnh phúc. Ai ngờ ở tiệm trang sức, lúc cô thử nhẫn, lại nhận được sự “đồng cảm” của nhân viên cửa hàng.
Cô nhân viên nữ đó nói với cô: “Thật không dám tin bây giờ còn có người đàn ông dám dùng cái nhẫn rẻ như vậy để kết hôn đấy, quá là bi ai.” Sau đó chuyện này bị đưa lên mạng. Người vợ ra mặt giải thích, kết hôn không nhất định phải cần nhẫn kim cương hơn vạn hay nghi thức long trọng rình rang. Cô nhân viên nữ đó có lẽ không biết.
Cặp vợ chồng trẻ ấy đã cùng nhau trải qua mưa gió, sống qua những ngày gian khổ, cũng cùng nhau trải qua bao nhiêu chuyện lãng mạn, cảm động…tình cảm giữa hai người há lại có thể dùng tiền bạc để đánh giá?
Mỗi người đều có trải nghiệm cuộc sống của riêng mình, sinh ra làm người, vốn đã rất khác nhau.
Chúng ta sẽ có tam quan khác nhau, cuộc đời khác nhau… Bạn chưa trải qua cuộc sống của người khác, thì cũng không có tư cách khoa chân múa tay cuộc sống của người khác, dạy bảo người ta phải làm gì.
Nhớ lúc tin tức một cô gái MC nổi tiếng di cư sang nước ngoài sinh sống. Cộng đồng mạng đều nổi giận, chất vấn ông ấy không yêu nước, nói ông ấy vong ơn bội nghĩa, ở trong nước vơ vét tiền của rồi đi…
Mãi tới năm ngoái, người MC đó đột nhiên qua đời, chân tướng mới được tiết lộ: Thì ra cô ấy bị bệnh, phải ra nước ngoài tìm người chữa trị.
Cô ấy bị bệnh, không muốn làm phiền quần chúng, nhưng người bị bệnh là cô ấy lại bị quần chúng làm phiền, hắt lên người một đống nước bẩn (có thể hiểu là bôi nhọ, phỉ báng danh dự). Tới nay cô ấy đã mất rồi, chúng ta nợ cô ấy một câu xin lỗi, nhưng chẳng cách nào nói ra được nữa.
Con người ta luôn thích như vậy, chuyện chưa rõ đã tùy tiện đưa ra kết luận, gán mác cho sự việc. Đồng thời còn dùng những lời lẽ ác ý để đánh giá, vu khống, công kích người khác.
Mà người bị nói thì sao?
Bọn họ có thể có nỗi niềm khó bày tỏ, không thể đem chân tướng để giải thích rõ ràng. Nhưng thế có nghĩa là bọn họ phải chịu chửi rủa chỉ trích ư? Không tùy tiện đánh giá người khác là một loại tu dưỡng cơ bản. Bởi vì bạn mãi mãi không biết, người khác đã phải trải qua những gì.
Bạn có thể tỏa ra ánh sáng của riêng mình nhưng đừng thổi tắt ngọn đèn của người khác
Trong “Gatsby vĩ đại” có một đoạn thế này: Hồi còn nhỏ, kiến thức chưa sâu, bố tôi từng dạy tôi một câu, mà đến nay tôi nhớ mãi không quên. Ông nói với tôi: “Mỗi khi con muốn phê bình bất cứ người nào, con phải nhớ kỹ, mọi người trên thế giới này, không phải ai cũng đều được trải qua những điều kiện tốt như con đang sở hữu.”
Tôi cực kì tán thành câu nói ấy. Tính cách, lối sống của một người chịu ảnh hưởng rất lớn từ môi trường xung quanh người đó.
Khi đánh giá người khác chúng ta rất dễ lấy khuyết điểm của đối phương so sánh với ưu điểm của bản thân. Cuối cùng sẽ biến thành hạ thấp người khác, xúc phạm, làm tổn thương đối phương. Sống trên đời, ai cũng không dễ dàng.
Mỗi người đều có lối sống của mỗi người, chúng ta không nhất thiết phải yêu cầu bản thân sống theo lối sống của người khác, nhưng cũng đừng cưỡng cầu lối sống của người khác phải hoàn toàn giống chúng ta. Muốn thế giới này đa dạng hóa thì phải tôn trọng mỗi một phần bất đồng.
Cũng không cần phải quá để tâm đến lời đánh giá của người khác, mỗi người đều là cá thể độc lập, nhân sinh chung quy cũng cho ta tự mình nắm giữ, không cần phải so đo bấu víu, cứ thỏa thích sống theo cách của bạn, sống một cuộc đời đặc sắc có ý nghĩa.
Xin nhớ kỹ: Bạn có thể tỏa sáng nhưng đừng thổi tắt ngọn đèn của người khác!
An Ngô | coocxe.com
